Autor Witryny/Website by: Leszek Zdrach, Autor fotografii/Photographs by: Leszek Zdrach,
Rodzinna Turystyka Aktywna -  Zdrach - Turystyczny Przewodnik po Polsce i nie tylko
Rodzinna Turystyka w Portalach społecznościowych

Zakopane i Tatry


Pokaż Miasta na większej mapielokalizacja
































Zakopane
- miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1977-1994 miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i jest drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.

Zakopane jest największym ośrodkiem miejskim w bezpośrednim otoczeniu Tatr, dużym ośrodkiem sportów zimowych, od dawna nazywane nieformalnie zimową stolicą Polski. W granicach administracyjnych miasta znajduje się także znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki). Liczbę turystów odwiedzających całe Tatry ocenia się na około 2-3 mln rocznie.

Historia

Zakopane powstało jako osada na miejscu sezonowych osad pasterskich. Pierwszy (zaginiony) przywilej osadniczy wydał podobno Stefan Batory w 1578 roku, który to przywilej został zatwierdzony przez króla Michała Wiśniowieckiego przywilejem osadniczym w 1670 roku (znanym tylko z odpisów - nie zachował się oryginał). W 1676 roku wieś liczyła 43 mieszkańców (wraz z Olczą i Poroninem). Pierwotnie osada należała do króla, później do cesarsko-królewskiego skarbu austriackiego. W 1824 roku Zakopane wraz z częścią Tatr zostało sprzedane węgierskiej rodzinie Homolacsów. W XVIII wieku w Kuźnicach zbudowano hutę żelaza (w XIX wieku był to największy zakład metalurgiczny w Galicji). Rozkwit Zakopanego rozpoczął się w drugiej połowie XIX w., kiedy to właściwości klimatyczne Zakopanego zaczął popularyzować Tytus Chałubiński. W roku 1876 Towarzystwo Tatrzańskie otworzyło w Zakopanem szkołę snycerską. W 1886 r. zostało uznane za uzdrowisko. W 1889 roku Zakopane liczyło już 3000 mieszkańców. W tymże też roku kupił je na licytacji (wraz z dużą częścią Tatr) hrabia Władysław Zamoyski - "mąż opatrznościowy" Tatr polskich, który stworzył podwaliny obecnego parku narodowego. Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 1075 budynkach w Zakopanem na obszarze 6491 hektarów (gemeinde i gutsgebiete) mieszkało 5768 osób (gęstość zaludnienia 88,9 os./km2), z czego 5531 (95,9%) było katolikami a 234 (4,1%) wyznawcami judaizmu.

W 1933 roku Zakopane uzyskało prawa miejskie. W czasie II wojny światowej Zakopane stało się ważnym punktem przerzutowym na Węgry. W podziemiach hotelu "Palace" mieścił się areszt Gestapo. Na początku marca 1940 w wilii "Tadeusz" przy drodze do Białego miała miejsce III Metodyczna Konferencja NKWD i Gestapo, na której omówiono metody pracy operacyjnej przeciwko polskiemu podziemiu i wymieniono się informacjami.

Znaczenie dla kultury polskiej
Pod koniec XIX wieku Zakopane stało się ważnym ośrodkiem kulturalnym, odwiedzanym (lub zamieszkanym) przez takie sławne postacie polskiej kultury jak: Henryk Sienkiewicz, Władysław Orkan, Stanisław Witkiewicz, Stefan Żeromski, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz i inni. Stanisław Witkiewicz (ojciec) jest autorem tzw. stylu zakopiańskiego (zwanego też od jego nazwiska witkiewiczowskim) w budownictwie. Z pobytem letników a później także osiedlającej się w Zakopanem inteligencji nastąpił rozwój turystyki i taternictwa. W 1873 r. zawiązało się Towarzystwo Tatrzańskie, którego celem było propagowanie wiedzy o Tatrach, badanie ich, ułatwienie turystyki, ochrona przyrody i popieranie miejscowego rozwoju. Wśród inicjatorów powstania Towarzystwa był Tytus Chałubiński, ks. Józef Stolarczyk, Walery Eljasz-Radzikowski i inni. Działalności tego Towarzystwa Zakopane zawdzięcza pierwsze oświetlenie, organizację poczty i telegrafu, budowę Dworca Tatrzańskiego. Rozwój taternictwa i powtarzające się wypadki były powodem powołania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (1909). Inicjatorem jego powstania był przede wszystkim Mariusz Zaruski. Z pobytem letników związana jest także historia teatru w Zakopanem. Pierwsze przedstawienia wystawiane były przez zespoły amatorskie tworzone przez gości, ale już w 1892 Zakopane odwiedza zespół teatralny złożony z zawodowych aktorów. Powołany w 1900 r. Związek Przyjaciół Zakopanego zainicjował powstanie stałego teatru amatorskiego, a od 1904 sezonowego zespołu zawodowego. W Zakopanem występowała Helena Modrzejewska, Antonina Hoffman, Irena i Ludwik Solski i inni. W latach międzywojennych działał w Zakopanem Teatr Formistyczny.

Z działalnością Związku Przyjaciół Zakopanego związana jest także budowa pomnika Tytusa Chałubińskiego i powstanie pierwszych stowarzyszeń sportowych. Do najsławniejszych zabytków zaliczane są: barokowy drewniany kościółek obok zabytkowego Cmentarza Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku; zabytkowa góralska zabudowa drewniana; budowle w stylu zakopiańskim; wille (np. Koliba, Pod Jedlami, Atma i inne).

Turystyka i sport

Zakopane wielokrotnie organizowało ważne imprezy sportowe. Rokrocznie na Wielkiej Krokwi odbywa się Puchar Świata w skokach narciarskich. W mieście tym trzykrotnie odbywały się mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym: w latach 1929, 1939 oraz w 1962 oraz jeden raz mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim w 1939 roku. Miasto kandydowało do organizacji Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2011 (przegrana z Oslo), Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2013 (przegrana z Val di Fiemme) i Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2015 (przegrana z Falun). Myśli jednak połączyć swoje siły z Krakowem i kandydować do organizacji Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2017[7]. Miasto starało się też (bezskutecznie) o organizację w 2006 roku Zimowych Igrzysk Olimpijskich (wygrał Turyn).

Liczne sanatoria i domy wypoczynkowe oraz duża baza noclegowa, czynią z Zakopanego miejscowość atrakcyjną dla turystów. Główną atrakcją turystyczną są Tatry. Inne to:

    * kolejka linowo-terenowa na Gubałówkę
    * kolejka linowa na Kasprowy Wierch
    * kolej linowo-krzesełkowa na Butorowy Wierch
    * skocznia narciarska Wielka Krokiew
    * Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza
    * liczne festiwale i imprezy folklorystyczne
      (Jesień Tatrzańska i Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich)

źródła:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zakopane
http://obiezyswiat.org/index.php?gallery=15247
Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem

Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem

Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce

Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce

Wielka Krokiew Wielka Krokiew Wielka Krokiew

Wielka Krokiew

Ulica Krupówki w Zakopanem Ulica Krupówki w Zakopanem Ulica Krupówki w Zakopanem

Ulica Krupówki w Zakopanem

Morskie Oko Morskie Oko Morskie Oko

Morskie Oko

Znad Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów Znad Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów Znad Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów
Dolina Pięciu Stawów Polskich Dolina Pięciu Stawów Polskich Dolina Pięciu Stawów Polskich

Znad Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów

Dolina Pięciu Stawów Polskich

Wodospad Siklawa Wodospad Siklawa Wodospad Siklawa
Dolina Roztoki Dolina Roztoki Dolina Roztoki

Wodospad Siklawa

Dolina Roztoki

Czarny Staw Gąsienicowy Czarny Staw Gąsienicowy Czarny Staw Gąsienicowy
Do Schroniska Murowaniec Do Schroniska Murowaniec Do Schroniska Murowaniec

Do Schroniska Murowaniec

Czarny Staw Gąsienicowy

Giewont Giewont Giewont

Giewont

Gubałówka Gubałówka Gubałówka

Gubałówka

Kopieniec Kopieniec Kopieniec
Nosal Nosal Nosal

Nosal

Kopieniec

Dolina Kościeliska Dolina Kościeliska Dolina Kościeliska
Jaskinia Mroźna Jaskinia Mroźna Jaskinia Mroźna

Jaskinia Mroźna

Dolina Kościeliska

Iwaniacka Przełęcz Iwaniacka Przełęcz Iwaniacka Przełęcz
Dolina Chochołowska Dolina Chochołowska Dolina Chochołowska

Dolina Chochołowska

Iwaniacka Przełęcz

Wypad na Słowację Wypad na Słowację Wypad na Słowację

Wypad na Słowację

Tatry Tatry Tatry

Tatry