Autor Witryny/Website by: Leszek Zdrach, Autor fotografii/Photographs by: Leszek Zdrach,
Rodzinna Turystyka Aktywna -  Zdrach - Turystyczny Przewodnik po Polsce i nie tylko
Rodzinna Turystyka w Portalach społecznościowych

Stary Rynek w Poznaniu


Pokaż Miejsca na większej mapielokalizacja
































Stary Rynek w Poznaniu
Foto Galeria 

Stary Rynek w Poznaniu Stary Rynek w Poznaniu Stary Rynek w Poznaniu
Legenda o koziołkach

Gdy mistrz ślusarski Bartłomiej ukończył swój zegar i miał go zaprezentować radzie miasta oraz wojewodzie, którego również zainteresowała ta uroczystość, miano jakoby wydać ucztę ku czci możnych panów. Podczas przygotowań do uczty nieuważny kuchcik spalił sarnią pieczeń, a nie chcąc, aby błąd wyszedł na jaw, ukradł na podmiejskiej łące dwa młode koziołki. Nie udało mu się jednak sprawy zatuszować, gdyż koziołki uciekły z kuchni i wbiegły na ratuszową wieżę. Ku uciesze gości zaczęły trykać się rogami (według jednej z wersji zwróciły uwagę zgromadzonych na malutki pożar, od którego mogło spłonąć miasto). Rozbawiony wojewoda darował winę kuchcikowi, koziołkom życie, a mistrzowi Bartłomiejowi nakazał dołączyć do mechanizmu owo "urządzenie błazeńskie".

Legenda o Królu Kruków

Pewnego dnia Bolko, syn trębacza z wieży ratuszowej, znalazł kruka z przestrzelonym skrzydłem. Chłopak ulitował się nad nim i wziął go do siebie, gdzie go pielęgnował. Pewnej nocy chłopca obudził karzełek w koronie i purpurowym płaszczu. Podziękował za okazaną dobroć i dał chłopcu małą złotą trąbkę, mówiąc, że ma jej użyć w razie niebezpieczeństwa. Po tych słowach zmienił się w kruka i odleciał. Kilka lat później, gdy Bolko zastąpił ojca na stanowisku ratuszowego trębacza, Poznań został zaatakowany przez obcą armię. Gdy napastnicy wdzierali się już na mury, młodzieniec przypomniał sobie o prezencie Króla Kruków. Wbiegł na wieżę ratusza i zaczął grać. Na horyzoncie zaczęły zbierać się czarne chmury, rosły z sekundy na sekundę, w pewnym momencie spostrzegł, że to nie chmury, lecz olbrzymie stada kruków, które spadły na atakującą armię, zmuszając ją do ucieczki. Cudowna trąbka zaginęła, gdyż Bolko upuścił ją z przerażenia, lecz pozostał hejnał. Należy tu również dodać, że wszystkie poznańskie jednostki lotnictwa w swoich znakach mają kruka.


Zabytki Starego Rynku

Lokacja miasta na lewym brzegu Warty w 1253 r. związana była z wytyczeniem centralnego placu - rynku. Tu wzniesiono ratusz, budynek wagi miejskiej oraz zabudowania handlowe. Przy rynku swe domy mieli przedstawiciele miejskiego patrycjatu: bogaci kupcy, lekarze, aptekarze; natomiast przy ulicach wychodzących z rynku i sąsiadujących z nim osiedlali się przedstawiciele różnych rzemiosł; świadczą o tym nazwy ulic: Ślusarska, Masztalarska, Szewska, Garbary. Główne ulice prowadziły ku bramom miejskim: Wrocławskiej, Wodnej, Wielkiej i Wronieckiej. W ciągu stuleci zabudowa rynku ulegała wielu przemianom; obecny jej kształt zawdzięczamy powojennej rekonstrukcji (w czasie II wojny światowej uległo zniszczeniu 60% zabudowy). Odbudowę prowadzono według ściśle opracowanych planów konserwatorskich, starając się przywrócić rynkowi jego dawny obraz, chociaż na miejscu dawnego arsenału i sukiennic powstały nowoczesne w formie budynki wystawowe.
Rynek jest kwadratem o boku około 140 m (pod względem wielkości jest to trzeci rynek w Polsce: po krakowskim i wrocławskim). Z każdego boku wychodzą trzy ulice, między którymi znajduje się po 8 długich i wąskich działek budowlanych. Przy rynku powstały kamienice dwu-, a później trzytraktowe, z reguły dwupiętrowe, zwrócone szczytem do rynku. Na parterze budynku, od frontu mieściła się tzw. wielka sień o charakterze reprezentacyjno-usługowym, na piętrach znajdowały się mieszkania. Na zapleczu kamienic frontowych, oddzielone małym podwórkiem, umieszczono magazyny i warsztaty. Z biegiem lat ten pierwotny, jednolity układ zabudowy ulegał licznym przeobrażeniom, m.in. w XVIII w. na dwóch parcelach powstały pałace wzniesione przez bogate rody szlacheckie: Działyńskich i Mielżyńskich.
W zabudowie śródrynkowej dominuje ratusz, obok znajdują się domki budnicze, odwach, waga miejska. Pierwszy budynek, w którym kontrolowano wagę sprzedawanych na rynku towarów wzniesiony został w Poznaniu już w XIII wieku, a w XVI wieku przebudował go budowniczy ratusza - Jan Baptysta Quadro. Obecny gmach jest rekonstrukcją budynku z XVI wieku, wykonaną po wojnie na podstawie zachowanej ikonografii. Natomiast na miejscu dawnych sukiennic i zbrojowni pobudowano współczesne pawilony wystawowe. Ozdobą Starego Rynku są cztery fontanny: Prozerpiny (z połowy XVIII w.) oraz Neptuna, Marsa i Appolina (współczesne).
Od 1880 r. aż do 1955 r. przez Stary Rynek kursowały tramwaje; obecnie jest to strefa ruchu pieszego. W wielu kamienicach mieszczą się sklepy i lokale gastronomiczne: restauracje, puby, kawiarnie. W czerwcu na Starym Rynku i okolicznych uliczkach rozstawiają swe kramy uczestnicy Jarmarku Świętojańskiego, trwają występy ulicznych teatrów (festiwal Malta), orkiestr i wędrownych artystów z całego świata. Wieczorem Stary Rynek jest pięknie iluminowany, a otwarte do późnych godzin ogródki kawiarniane gromadzą zarówno gości, jak i mieszkańców miasta.

Stary Rynek w Poznaniu

Stary Rynek w Poznaniu to trzeci co do wielkości rynek staromiejski w Polsce - po krakowskim i wrocławskim. Centralny plac lokowany w 1253 r. stworzono na planie kwadratu o boku 141 metrów. Każda strona rynku- pierzeja-posiada trzy ulice, które dzielą ją na dwie części.Taki układ stworzył osiem długich i wąskich działek budowlanych. Ulice Wrocławska, Wroniecka, Wielka i Wodna jako cztery z dwunastu ulic wybiegających z pierzei prowadziły niegdyś do bram miejskich. Wśród ciekawych obiektów na rynku wymienić można m.in:Wagę Miejską, gotycki ratusz, pałac Działyńskich , budynek Odwachu, pręgierz, domki budnicze czy słynną studzienkę Bamberki.
Poznański ratusz stanowi jeden z najcenniejszych zabytków architektury renesansu w środkowej Europie. To obiekt, w którym na środkowej wieżyczce nad zegarem pojawiają się codziennie o godz. 12 dwa słynne koziołki. Obecnie rynek zwiedzać można pieszo, ale warto wspomnieć, że do 1955 r. przez rynek jeździły tramwaje.

Centralny plac lokowanego w 1253 r. na lewym brzegu Warty miasta został wytyczony na planie kwadratu o boku 141 m. Pod względem wielkości rynek staromiejski w Poznaniu jest trzecim w Polsce: po krakowskim i wrocławskim.

Z każdej strony - pierzei rynku wybiegają 3 ulice, dzieląc pierzeje na dwa bloki, w których znajduje się po 8 długich i wąskich działek budowlanych (7-8 m szerokości, 35-43 m głębokości). Z 12 ulic wybiegających z rynku 4 (Wrocławska, Wroniecka, Wielka i Wodna) prowadziły do bram miejskich. Wewnętrzna zabudowa rynku została przeznaczona dla budynków administracyjnych oraz handlowych. Wkrótce po lokacji powstał tam ratusz, Waga Miejska oraz kramy w części południowej. Pierwotna zabudowa zarówno wewnętrzna, jak i zewnętrzna rynku była drewniana. Lecz już w końcu XIII w.zaczęły stopniowo powstawać budowle murowane: Waga Miejska, gotycki ratusz, w XIV w.sukiennice.

W 1 poł. XVI w.powstał zespół kamieniczek budników, tzw. domki budnicze, wzniesionych przez indywidualnych właścicieli poszczególnych działek. W XVII w.powstał na miejscu jatek chlebowych arsenał, a jatki przeniesiono pod wagę. Pod koniec XVIII w. wzniesiono odwach. Budynki te wielokrotnie niszczone, odbudowywane i przebudowywane w swym zasadniczym zrębie (z wyjątkiem arsenału i sukiennic) odbudowano po zniszczeniach w 1945 r.

Zabudowę zewnętrzną, drewnianą zaczęto od XIV w.zastępować budynkami murowanymi. Tempo wznoszenia budynków murowanych wzrosło po wielkim pożarze w 1471 r. Przy rynku powstały kamienice wpierw dwu-, a później trzytraktowe, z reguły dwupiętrowe (3 - kondygnacyjne), szczytem zwrócone do rynku. Kamienice spełniały rolę mieszkalną oraz warsztatowo - handlową. Na parterze od frontu mieściła się tzw. wielka sień o charakterze reprezentacyjno - usługowym. Na zapleczu kamienic frontowych, oddzielony małym podwórkiem, znajdował się budynek tylny mieszczący magazyny i warsztaty. Z biegiem lat ten pierwotny, jednolity układ ulegał licznym przeobrażeniom, m.in. w XVIII w. na dwóch parcelach powstały pałace wzniesione przez bogate rody szlacheckie: Działyńskich i Mielżyńskich. Znacznie zmieniła się zabudowa Starego Rynku w XIX w. i na pocz. XX w.
Po zniszczeniach wojennych, w czasie walk w 1945 r., które objęły 60% substancji budowlanej (80 budynków zostało całkowicie strawionych pożarami), już w tym samym roku przystąpiono do odbudowy. Prowadzono ją według ściśle opracowanych planów konserwatorskich, starając się przywrócić rykowi jego dawny obraz. W latach pięćdziesiątych powstały na miejscu dawnego arsenału i sukiennic nowoczesne w formie budynki wystawowe.

Stary Rynek utracił po 1945 r.swą dawną, dominującą funkcję handlowo - usługową, stając się ośrodkiem dzielnicy mieszkaniowej z siedzibami instytucji kulturalnych. Na parterach części budynków pozostawiono sklepy - często z upominkami i pamiątkami, a szczególnie w latach siedemdziesiątych otwarto kilka stylowych barów, kawiarni i restauracji. Po 1990 r. przy Starym Rynku powstały siedziby licznych banków, zwiększyła się też liczba lokali gastronomicznych.

Od 1880 r. do 1955 r. przez Stary Rynek kursowały tramwaje. W latach późniejszych stopniowo ograniczano na nim ruch pojazdów aż do 1970 r., kiedy to zamknięto go dla wszelkich pojazdów z wyjątkiem posiadających specjalne zezwolenia.

W 2 poł. XIX w. na Starym Rynku wykonano żeliwną sieć wodociągową, gazową i oświetlenie lampami gazowymi, a na pocz. XX w.podziemną sieć elektryczną. W końcu XIX w. Stary Rynek otrzymał nową nawierzchnię. Obecna nawierzchnia jest wynikiem gruntownej przebudowy placu dokonanej w końcu lat sześćdziesiątych. W czerwcu na Starym Rynku organizowany jest Jarmark Świętojański, a w okresie letnim różne imprezy kulturalne, m.in.niektóre spektakle festiwalu teatralnego "Malta". Latem przed wieloma lokalami czynne są ogródki.

źródła:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ratusz_w_Poznaniu
http://www.poznan.pl/mim/public/turystyka/pages.html?id=37&ch=51&p=103&instance=1017&lang=pl&lhs=publications&rhs=publications
http://www.poznan.pl/mim/public/swmarcin/galleries.html?co=print&id=482&kt_id=9132&parent=0&instance=1080&lang=pl&lhs=swmarcin&rhs=null