Autor Witryny/Website by: Leszek Zdrach, Autor fotografii/Photographs by: Leszek Zdrach,
Rodzinna Turystyka Aktywna -  Zdrach - Turystyczny Przewodnik po Polsce i nie tylko
Rodzinna Turystyka w Portalach społecznościowych

Sanktuarium Maryjne Święta Lipka


Pokaż Miejsca na większej mapielokalizacja
































Sanktuarium Maryjne Święta Lipka Foto Galeria

Legenda z Kętrzyna
Z lochami kościoła w Kętrzynie związana jest legenda o skazańcu, któremu objawiła się Matka Boska i poleciła wyrzeźbić swą podobiznę. Kiedy rano krzyżaccy strażnicy zajrzeli do celi więziennej i zobaczyli wyrzeźbioną figurkę, byli bardzo zdumieni. Uznali to za cud i wypuścili więźnia, ten zaś udał się w kierunku Reszla. Po drodze zawiesił figurkę na jednym z mijanych drzew lipowych. Drzewo to dało początek sanktuarium zwanego Świętą Lipką.

Z założeniem Świętej Lipki wiąże się legenda.
Pewien przestępca oczekiwał w lochu na zamku w Kętrzynie wykonania wyroku śmierci, modląc się do Dziewicy Marii o ratunek. W noc poprzedzającą egzekucję Matka Boska objawiła mu się i wręczyła drewno oraz dłuto, aby mógł wyrzeźbić jej figurkę i pokazać ją nazajutrz przed sądem. Skazaniec postąpił według jej słów. Chociaż sztuka rzeźbienia była mu obca, stworzył wspaniały posążek Marii z Dzieciątkiem. Sędziowie uznali, że to znak od Boga i puścili go wolno. Ten, pełen wdzięczności, umieścił figurkę na pierwszej lipie rosnącej przy drodze z Kętrzyna do Reszla. Niebawem za sprawą figurki wydarzyło się wiele cudów. Ludzie zanieśli go do kościoła w Kętrzynie, lecz dwa razy stamtąd zniknął i wrócił na lipę, co odebrano jako dowód, że Dziewica Maria upodobała sobie to miejsce. Wkrótce stanęła tu kaplica.

Według źródeł historycznych pierwsi pielgrzymi przybyli do wioski w XIII w. Dwa wieki później w Świętej Lipce zbudowano kaplicę, do której pieszo i boso pielgrzymował w 1519 r. Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego, Albrecht von Hohenzollern. Gdy ten sam przeszedł on na luteranizm, rozkazał zniszczyć kaplicę oraz figurkę (została utopiona w jeziorze Wirowym) i ściąć świętą lipę. Katolicyzm został zakazany w państwie pruskim, księży przegnano. Ponieważ kult świętych uznano za zabobon, pielgrzymowanie do Świętej Lipki było karane śmiercią.

W 1618 r. katolicy odzyskali swobodę religijną, a sekretarz króla Zygmunta III Wazy wykupił całą Świętą Lipkę i przekazał ją jezuitom. Budowa wspaniałego barokowego kościoła, wzbudzającego po dziś dzień podziw wśród przyjezdnych, trwała od końca XVII w. do połowy XVIII w. Kościół stanął w tym samym miejscu, w którym ongiś rosła Święta Lipa.

O Świętej Lipce

Ta maleńka wioska na północy kraju słynie jako ośrodek kultu maryjnego i miejsce pielgrzymek, czczone dziś przez polskich katolików tak samo, jak przed wiekami. Świętej Lipki nie można pominąć zwiedzając miasta i miasteczka Mazur: zjeżdżają tu nie tylko wierni, ale i turyści zainteresowani architekturą sakralną. W kompleksie klasztornym centralne miejsce zajmuje imponująca barokowa bazylika z XVII wieku, w której odbywają się popularne koncerty muzyki organowej. Dzięki położeniu nad malowniczym jeziorem Dejnowa, Święta Lipka funkcjonuje również jako uzdrowisko.

Słynne sanktuarium maryjne w Świętej Lipce, uznawane za wybitny przykład architektury barokowej, rokrocznie przyciąga tłumy turystów i wiernych. Bazylikę otaczają krużganki i budynki klasztorne. Do środka wchodzi się przez ozdobną bramą z kutego żelaza.

Zachwycające wnętrze kościoła wypełniają dzieła wielu znakomitych artystów. Wśród nich poczesne miejsce zajmują XVIII-wieczne malowidło na sklepieniu oraz główny ołtarz z obrazem przedstawiającym Dziewicę Marię w srebrnej szacie. Jednak najbardziej znanym obiektem w kościele są barokowe organy, dzieło Johanna Mosengela z Królewca, pochodzące z 1721 r. Instrument nie tylko pełni funkcję użytkową, lecz także jest dziełem sztuki. Ozdabia go grupa figur, takich jak anioł grający na mandolinie czy cherubin z trąbkami, które poruszają się, kiedy organy grają. Koncerty muzyki organowej są organizowane latem w każdy piątek o godzinie 20.00.

Warto wspomnieć, że w lesie rosnącym przy drodze wciąż można obejrzeć kamień graniczny z figurką Matki Boskiej, który niegdyś wyznaczał granicę pomiędzy Polską a Prusami.

Źródło II

Święta Lipka- to sławne sanktuarium maryjne. Leży na północnym krańcu Polski, w odległości około 70 kilometr6w na północny wschód od Olsztyna i 6 kilometr6w na wschód od Reszla. Początki sanktuarium maryjnego sięgają XIV w. i znamy je tylko z opowiadań ludowych przekazywanych ustnie przez kilka wieków. Najwięcej informacji mamy w dokumentach spisanych i wydanych w XVII wieku. Autor jednego z pism mówi o początkach Świętej Lipki: "Jest w Prusach słynne miejsce, które wzięło nazwę od lipy. Bo od bardzo dawna stała na tym miejscu rozłożysta lipa, a na niej prawie z pierwszym posiewem chrześcijaństwa w Prusach - pojawiła się figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem, dzieło  Boskich". Święta Lipka weszła do historii od początku jako sławne miejsce pielgrzymkowe. Już w średniowieczu ustalił się zwyczaj organizowania pielgrzymek do Świętej Lipki, do której dla uzyskania odpustu i w nadziei uzdrowienia przybywali pielgrzymi nie tylko z Prus i Warmii, ale również z Mazowsza. Ostatni wielki mistrz krzyżacki Albrecht Hohenzollem w 1519 r. pielgrzymował pieszo i boso z Królewca do Świętej Lipki.
W 1525 wiara katolicka została zakazana w państwie pruskim, a kult świętych uznano za zabobon. Tłum z Kętrzyna obrabował i zburzył kaplicę, lipa została wycięta, a figurkę utopiono w Jeziorze Wirowym. W 1618 r. katolicy odzyskali swobody wyznaniowe, a sekretarz króla Zygmunta III Stefan Sadorski wykupił całą Świętą Lipkę. Administracja i prawo użytkowania Świętej Lipki zostały przekazane Jezuitom.
Wybudowano kaplicę, w której umieszczono kopię obrazu Matki Boskiej Śnieżnej. Odbudowa kaplicy zapoczątkowała rozkwit sanktuarium. W Prusach i na Warmii trudno było znaleźć człowieka, który by choć raz nie przyszedł z pielgrzymką do Świętej Lipki. W 1685 Jezuici przygotowywali teren pod budowę, gromadzili materiały, ścięto część wzgórza, zasypano bagna, a grunt umacniano wbijając gęsto długie pale olchowe okute na końcu żelazem. Kamień węgielny poświęcił biskup warmiński kardynał Michał Radziejowski 1.XI. 1687. Kościół został konsekrowany 15 sierpnia 1693 r. przez biskupa Jana Stanisława Zbąskiego z wielką okazałością w obecności licznego duchowieństwa i tysięcy wiernych. Kościół nie mieścił wszystkich pielgrzymów, dlatego wybudowano krużganek z kaplicami narożnymi. Wyposażenie wnętrza trwało ponad pięćdziesiąt lat. Ołtarz główny, ołtarze boczne, kunsztownie wykonane tabernakulum, organy, freski w kościele i w krużgankach, kuta brama, rzeźby w kamieniu i drewnie, dzieła artystycznego kowalstwa i ślusarstwa - to wszystko stanowi, że Święta Lipka jest "Perłą Baroku"- obiektem niezwykłej wartości zabytkowej, zaliczany do najwspanialszych okazów późnego baroku w Polsce. Po kasacie zakonu Jezuici wrócili do Świętej Lipki w 1932r., podjęli prace związane z parafią i sanktuarium. Po wojnie rosła sława Sanktuarium, zaczęły odwiedzać pielgrzymki i wzrastał ruch wycieczkowy. Przybyły nowe zajęcia: oprowadzanie pielgrzymów i turystów, objaśnianie historii sanktuarium i prezentacja organów. Po wojnie nieustannie prowadzone są kosztowne prace konserwatorskie, które finansuje się głównie z ofiar pielgrzymów i turystów przybywających z Polski, Niemiec i z całego świata.
W ołtarzu głównym jest obraz Matki Jedności Chrześcijan, który został przyozdobiony koronami papieskimi 11 sierpnia 1968 r. Ceremonii dokonał Prymas Polski Ks. kardynał Stefan Wyszyński, a sumę celebrował Ks. kardynał Karol Wojtyła. Papież Jan Paweł II dekretem z dnia 241utego 1983 r. nadał kościołowi w Świętej Lipce tytuł Bazyliki Mniejszej. W trzechsetną rocznicę konsekracji kościoła odbyło się w Świętej Lipce sympozjum naukowe poświęcone Feliksowi Nowowiejskiemu, a główna uroczystość jubileuszowa z udziałem Episkopatu Polski odbyła się 20 czerwca 1993 r. Od 1989 r. W okresie wakacyjnym odbywają się w Bazylice "Świętolipskie Wieczory Muzyczne" w piątki o godz.20.00. Główne uroczystości odpustowe: odpust Nawiedzenia NMP w ostatnią niedzielę maja gdzie pielgrzymi zmierzają do Świętej Lipki w pielgrzymce pieszej "Gwiaździstej" z Reszla, Kętrzyna, Mrągowa, Giżycka i pobliskich parafii i odpust 15 sierpnia w uroczystość Wniebowzięcia NMP. Do Matki Bożej Świętolipskiej po dzisiejszy dzień przychodzą także ewangelicy.
Bazylika mniejsza. Tytuł bazyliki większej, czyli patriarchalnej, posiada pięć kościołów w Rzymie: św. Piotra na Watykanie, św. Jana na Lateranie, Matki Boskiej Większej, Św. Wawrzyńca i św. Pawła za Murami, oraz dwa kościoły w Asyżu: św. Franciszka i Matki Boskiej Anielskiej. Inne kościoły, jeżeli odznaczają się wartością zabyt­kową albo użytecznością liturgiczną czy duszpasterską, mogą otrzymać tytuł bazy­liki mniejszej. Zazwyczaj taki tytuł jest przyznawany znaczniejszym kościołom: katedralnym, kolegiackim, zakonnym oraz sanktuariom maryjnym. Papież Jan Paweł II dekretem z dnia 24 lutego 1983 roku nadał kościołowi w Świętej Lipce tytuł bazyliki mniejszej, a uroczyste ogłoszenie tego dekretu odbyło się 29 maja 1983 roku, czyli w dniu Nawiedzenia NMP jako święta patro­nalnego, obchodzonego, od czasu reformy kalendarza liturgicznego, w ostatniąniedzielę maja. W tym dniu przybyła do Swiętej Lipki pielgrzymka gwiaździsta, prowadzona przez trzech biskupów równocześnie z trzech miast: Reszla, Kętrzyna i Mrągowa. Ordynariusz warmiński, biskup Jan Obłąk, odczytał bullę papieską i poświęcił tablicę pamiątkową, wmurowaną przy wejściu do kościoła.

źródła:
http://www.staypoland.com/swieta-lipka.htm
http://pielgrzymka1.w.interia.pl/pielgrzymka6.htm
Sanktuarium Maryjne Święta Lipka Sanktuarium Maryjne Święta Lipka Sanktuarium Maryjne Święta Lipka